ΤΡΙΠΛΗ ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ

Την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου, είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσομε ένα σπάνιο σχετικά αστρονομικό φαινόμενο, ορατό με γυμνό μάτι στο νυκτερινό ουρανό. Πρόκειται για το μεταξύ τους πλησίασμα των πλανητών Δία, Αφροδίτης και Ερμή.

 Το φαινόμενο έλαβε χώρα σε δυτική βορειοδυτική κατεύθυνση και σύμφωνα με τους αστρονόμους θα παρατηρηθεί ξανά από τη Γη μετά από 13 χρόνια. Η κορύφωση του φαινομένου έγινε στις 26 και 27 Μαΐου, όταν οι τροχιές των πλανητών τους έφεραν πολύ κοντά τον ένα με τον άλλο.

Αμέσως μετά ο Δίας, ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος άρχισε σταδιακά να χαμηλώνει στον ουρανό και τώρα δεν φαίνεται πια. Η Αφροδίτη εξακολουθεί να λάμπει στο βραδινό ουρανό ως «αποσπερίτης», ενώ ο Ερμής, ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος εμφανίζεται όλο και ψηλότερα πάνω από την Αφροδίτη.

 Η «σύνοδος» των τριών πλανητών ήταν πάντως παραπλανητική, αφού στην πραγματικότητα απείχαν πάρα πολύ ο ένας από τον άλλο. Την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου, ο Ερμής, η Αφροδίτη και ο Δίας απείχαν από τη Γη περίπου 169 εκατ. Χλμ, 241 εκατ. Χλμ, και 909 εκατ. Χλμ. Αντίστοιχα.            

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ 25 ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΣΚΟΙΝΑΚΑ

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τη συμμετοχή αρκετού κόσμου πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 29 Μαΐου 2011 οι εκδηλώσεις για τα 25 χρόνια λειτουργίας του Αστεροσκοπείου Σκοίνακα.

 Το Αστεροσκοπείο Σκοίνακα  ιδρύθηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας και το Ινστιτούτο Max-Planck (Εξωγήινης Φυσικής), σε χώρο που παραχωρήθηκε από το Δήμο Ανωγείων στη κορυφή Σκοίνακας του Ψηλορείτη και σε υψόμετρο 1750μ.

 Την άνοιξη του 1986 τοποθετήθηκε το πρώτο τηλεσκόπιο ευρέος φάσματος τύπου Schmidt-Cassegrain με διάμετρο κατόπτρου 0,3μ. και εγκαινιάστηκε το πρώτο πετρόκτιστο Αστεροσκοπείο. Το τηλεσκόπιο με διάμετρο κατόπτρου 1,3μ. τύπου Ritchey-Chretien, τέθηκε σε λειτουργία το 1994, αποτελεί το κύριο τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου, εξοπλισμένο με ευαίσθητες κάμερες CCD, φασματογράφους και κάμερα κοντινού υπερύθρου και είναι το μεγαλύτερο στον Ελλαδικό χώρο. Το 2006 το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Tubingen, εγκατέστησαν στο Σκοίνακα ένα τρίτο τηλεσκόπιο με διάμετρο κατόπτρου 0,6μ., το οποίο λειτουργεί με τηλεχειρισμό μέσω διαδικτύου και διαθέτει μεγάλο οπτικό πεδίο.

 Η κορυφή Σκοίνακας προσφέρεται για εξαιρετικές αστρονομικές παρατηρήσεις. Η προσφορά του Αστεροσκοπείου στην έρευνα της Αστροφυσικής είναι πολύ σημαντική, καθώς έχουν προκύψει πάνω από 100 δημοσιεύσεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά όπως είπε στην κεντρική του ομιλία ο καθηγητής κ. Γιάννης Παπαμαστοράκης.

 Οι εκδηλώσεις άρχισαν στις 12 το μεσημέρι με την άφιξη των επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και του πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Γεωργίου Γραμματικάκη και του συμπολίτη μας και υποδιευθυντή του Αστεροσκοπείου καθηγητή Σήφη Παπαδάκη, καθώς και   αρκετών φίλων της Αστρονομίας. Ακολούθησαν χαιρετισμοί από τους: Δήμαρχο Ανωγείων κ. Σωκράτη Κεφαλογιάννη, την Αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνης κ. Μαρία Λιονή, τον Αντιπεριφερειάρχη Ηρακλείου κ. Ευριπίδη Κουκιαδάκη,  τον καθηγητή Gerhard Haerendel του Ινστιτούτου Max-Planck και τον εκπρόσωπο του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Ευγενίου. Ακολούθησε κέρασμα και ξενάγηση στο Αστεροσκοπείο.

Στις 4:30 μ.μ. στον Εκθεσιακό χώρο της Αγροτικής Τράπεζας στα Ανώγεια έγινε η κεντρική ομιλία του καθηγητή και Διευθυντή του Αστεροσκοπείου κ. Γιάννη Παπαμαστοράκη με θέμα «25 χρόνια Αστεροσκοπείο Σκοίνακα». Τέλος ακολούθησαν τα εγκαίνια έκθεσης αστρονομικής φωτογραφίας με θέμα «Αστεροσκοπείο Σκοίνακα: με θέα το Σύμπαν». Η σημαντική αυτή φωτογραφική έκθεση πιστεύουμε ότι θα μπορούσε να παρουσιαστεί σε αίθουσα της πόλης μας, ώστε ο κόσμος της περιοχής μας να μπορέσει να γνωρίσει καλύτερα το Σύμπαν. 

Το δώρο του Δήμου Ανωγείων
στο καθηγητή Γιάννη Παπαμαστοράκη

                    

ΚΟΜΗΤΕΣ

       Η λέξη κομήτης προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει "αστέρας με κόμη (μαλλιά)". Οι κομήτες είναι ουράνια σώματα και όταν εμφανίζονται στο νυκτερινό ουρανό εντυπωσιάζουν λόγω της λαμπρότητας τους. Παρουσιάζονται ξαφνικά και όχι σε τακτά χρονικά διαστήματα στον ουρανό γι΄ αυτό τους λέμε και "αλήτες του διαστήματος". Λόγω του ξαφνικού της επισκέψεως τους έχει επικρατήσει και η έκφραση "καλώς τον το κομήτη".

       Πάντα τα ουράνια αυτά σώματα, είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο αλλά ταυτόχρονα τον τρόμαζαν και τον προβλημάτιζαν. Η έλευση ενός κομήτη παλαιότερα θεωρείτο προάγγελος κάποιου μεγάλου δυσάρεστου γεγονότος, όπως σεισμός, επιδημία ή άλλη φυσική καταστροφή.

       Οι κομήτες έχουν νεφελώδη μορφή και απαρτίζονται από τρία μέρη: Τον πυρήνα, την κόμη και την ουρά. Ο πυρήνας είναι το φωτεινότερο μέρος τους και φαίνεται σαν άστρο. Η κόμη είναι το νεφέλωμα που περιβάλει τον πυρήνα και αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του κομήτη, που η διάμετρος της είναι αρκετές δεκάδες χιλιόμετρα, δημιουργείται δε όσο ο πυρήνας πλησιάζει τον ήλιο. Και το τρίτο μέρος, η ουρά που ουσιαστικά είναι η προέκταση της κόμης. Μερικοί κομήτες μπορεί να έχουν πολλές ουρές, κυρίως αυτές στρέφονται αντίθετα προς τον ήλιο και το μήκος τους μπορεί να φθάσει εκατομμύρια χιλιόμετρα. Τα κύρια στοιχεία που αποτελείται ένας κομήτης είναι πάγος, αέρια και αστρική σκόνη. Ο πιο γνωστός και πιο λαμπερός κομήτης είναι εκείνος του Χάλεϊ.

       Προς το τέλος του περασμένου αιώνα είχαμε δύο επισκέψεις κομητών.Αυτή του Χέιλ Μπόπ που εικονίζεται στις φωτογραφίες και ήταν αρκετά εντυπωσιακός, και εκείνη του Γιακουτάκι που ήταν πολύ πιο μικρός. Δείτε τις φωτογραφίες. 

Hale Bopp

   

          Ο Χέιλ Μπόπ , χαμηλά στο βορειοδυτικό ορίζοντα. Λίγο πιο πάνω αριστερά οι πλειάδες,και επάνω αριστερά διακρίνεται ο αστερισμός του ταύρου με τον  αλδεμπαράν "το μάτι 

του ταύρου".

Βόρειος ουράνιος θόλος Μάρτιος 1996, ο Γιακουτάκι πορεύεται....εν μέσω των άρκτων. Το όνομα του οφείλεται στον Ιάπωνα ερασιτέχνη αστρονόμο Hyakutake που πρώτος τον παρατήρησε.